الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

299

تفسير تطبيقى (فارسى)

- سوره مائده درباره اين رويداد تاريخى نازل شده است . اكنون نوبت نقد و بررسى ترديدها و مناقشه‌ها در استدلال به اين آيات بر ولايت ( به معناى امامت و رهبرى ) امام على عليه السّلام است . اين مناقشه‌ها به سه دسته اصلى تقسيم مىشود : دسته اول : در اين دسته برخى از ترديدهاى بىمحتوا و مناقشه‌هاى بىپايه وجود دارد كه هرگز در حيطه پژوهش قابل ذكر و نقد نيستند ، مانند برخى از اشكالهاى ابن تيميه كه مىنويسد : اگر اعطاى زكات در نماز مشروع بود به حال ركوع اختصاص نداشت بلكه اعطاى زكات در قيام و قعود برتر بود ! اوصاف معروف على [ عليه السّلام ] بسيار است چطور خداوند على [ عليه السّلام ] را به آن اوصاف معرفى نكرد و به جاى آن به چيزى معرفى كرد كه كسى آن را نمىشناسد ! آيه 55 سوره مائده به‌منزله اين آيه است وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ « 1 » كه امر به ركوع مىكند ! « واو » در . . . وَ هُمْ راكِعُونَ يا واو حاليه است يا عطف و چون موارد و او عطف بيشتر و در اين موارد شناخته‌شده‌تر است و او عطف خواهد بود ! اگر شأن نزول آيه درست باشد ، بايد ولايت مشروط به اعطاى زكات در حال ركوع شود و تنها در اين حال ولايت تحقق داشته باشد ! « 2 » و . . . دسته دوم : اين دسته از مناقشه‌ها ناشى از ناديده گرفتن احاديث درباره شأن نزول اين آيات در مورد امام على عليه السّلام است ، پيش از اين گذشت ، اين احاديث در حد تواترند ( لااقل تواتر اجمالى ) و در عرف تحقيق امكان انكار آنها نيست و بيشتر قرآن‌پژوهان اهل سنت نيز درصدد نفى و انكار اين احاديث نيستند ( هر چند در برخى از أسانيد آنها خدشه مىكنند ) تنها كوشش آنان در اين جهت است كه پيام آيه را در مورد همه مؤمنان تعميم دهند و ولايت در آيه را به دوستى و يارى معنا كنند . اگر اهل سنت براى اين روايات اعتبار قائلند نبايد مناقشه‌هايى صورت دهند كه با

--> ( 1 ) . بقره ، 43 ( 2 ) . احمد ابن تيميه ، مقدمة في اصول التفسير ، ج 4 ، ص 5 - 7